آیا تا به حال به این فکر کردهاید که از چه ویرایشگر متنی میتوان در لینوکس استفاده کرد؟ نگران نباشید، جای خوبی آمدهاید! یکی از بهترین چیزها در مورد دنیای لینوکس اینست که گزینههای متعددی را برای این کار در اختیارتان قرار میدهد.
اگر از کاربران لینوکس بپرسید، ممکن است هر کدام بر اساس یک سری فاکتورها، Vi یا نانو را به شما پیشنهاد بدهند. با اینکه Vi ویرایشگر پیچیده و نانو سبک و ساده است اما این دو تفاوتهای دیگری هم با هم دارند که در ادامه از جنبههای مختلف بررسیشان خواهیم کرد. با کندو همراه باشید.
معرفی ادیتورهای نانو و Vi
نانو و Vi، هر دو قابلیتهای زیادی دارند نیازهای اولیهتان را برطرف خواهند کرد. نانو در اکثر توزیعهای لینوکس به صورت داخلی در نظر گرفته شده است اما شما باید Vi را به صورت دستی نصب کنید.
برای مقایسه این دو، اجازه دهید به طور مختصر هر کدام را معرفی کنیم.
ادیتور متن Vi
Vim نسخه ارتقایافته ویرایشگر متن “Vi” است که در سال 1991 توسعه یافته است. در واقع، Vim مخفف “Vi Improved” است و ما در این مقاله این ویرایشگر را با نانو مقایسه خواهیم کرد.
Vi یک ویرایشگر متن ترمینال محور بود که در ابتدا برای سیستم عامل یونیکس در سال 1976 به وجود آمد. بنابراین، Vim یک نسخه پیشرفته از وی با قابلیتهای مدرن است.
با توجه به ویژگیهای مختلفی که این ادیتور برای ویرایش فایلهای برنامه دارد، به عنوان “ویرایشگر متن برنامهنویس” هم شناخته میشود. با اینکه که ویژگیهای پیشرفتهای دارد اما میتوان فایلهای متنی ساده را هم با آن ویرایش کرد.
ادیتور نانو
GNU Nano (یا ما در طول این مقاله آن را “نانو” مینامیم) یک ویرایشگر متن ساده ترمینالمحور است که در ساختنش از پیکو الهام گرفته شده است. این ویرایشگر متن مبتنی بر یونیکس بخشی از مجموعه ایمیل Pine بود که توسط دانشگاه واشنگتن در سال 1989 توسعه یافت.
ویرایشگر متن پیکو دارای GPL (لایسنس) نبود که همین گنجاندن آن در distros لینوکس را دشوار میکرد.
بنابراین، نانو به عنوان یک جایگزین رایگان برای آن به وجود آمد. ویرایشگر نانو در ابتدا به عنوان “Tip” شناخته می شد و سپس درست قبل از اینکه ریچارد استالمن آن را یک برنامه رسمی GNU معرفی کند، تغییر نام داد.
نکته قابل توجه در مورد این ویرایشگر راحتی کار با آن و منحنی یادگیری سادهای است که دارد. شما لزوما لازم نیست برای استفاده از نانو برنامهنویسی بلد باشید.
تفاوت ویژگیهای نانو و Vim
تفاوتهای کلیدی بین ویژگیهای Vim و Nano وجود دارد که در ادامه هر کدام را توضیح خواهیم داد.
ویژگیهای کلیدی Vim
- آندوی (Undo) چند مرحلهای
- هایلایت کردن سینتکس
- ویرایش خط فرمان
- تکمیل نام فایل
- ماکرو
ویژگیهای کلیدی نانو
- قابلیت باز کردن چندین پرونده
- پیمایش یا اسکرول کردن در هر خط
- آندو و انجام مجدد (Redo)
- رنگآمیزی سینتکس
- شمارهگذاری خطوط
توجه داشته باشید که Vim به طور کلی، ویژگیهای پیشرفتهتری را ارائه میدهد. با این حال، هر دو این ویرایشگرهای متن پیشنیازهای لازم برای ویرایش فایلهای پیکربندی سیستم، برنامهنویسی و ویرایش متن را در اختیار کاربر قرار میدهند.
تفاوت نحوه استفاده از ادیتورهای متن نانو و Vim
باز کردن یک فایل در Vim یا Nano کار آسانی است. کافیست نام ویرایشگری است که میخواهید استفاده کنید را به همراه مسیر فایل تایپ کنید. این مسیر می تواند یک مسیر مطلق یا نسبی باشد:
vim Documents/text.txt
nano Documents/text.txt
تفاوت اصلی بین نانو و ویم در نحوه استفاده کاربران از آنهاست:
Vim
Vim یک ویرایشگر Mode-Driven یا حالتمحور است. این یعنی کلیدهای الفبایی، عددی و نشانهگذاری همگی در هنگام فشار دادن به جای تایپ کردن یک کاراکتر بر روی صفحه نمایش، باید کار منحصر به فرد دیگری را انجام دهند.
این حالت یا مُدها عبارتند از:
- حالت عادی
- حالت ویژوال
- حالت درج یا وارد کردن
- فرمان خط فرمان
- ویرایش خط فرمان
به طور پیشفرض، هنگامی که Vim را راهاندازی میکنید، در حالت Normal فعال میشود. هر کلید تابع منحصر به فرد خود را دارد و بلافاصله شروع به تایپ کردن کاراکترهای فشرده نمیکند.
حتی با تمام حالتها، اگر بخواهید میتوانید Vim را به عنوان یک ابزار نوشتن پیکربندی کنید.
در حالت عادی، فشار دادن یک سری کلیدهای خاص باعث حرکت دادن مکاننمای شما میشود.
به عنوان مثال، اگر “l” (L کوچک) را فشار دهید، مکاننما را به یک کاراکتر به سمت راست حرکت میدهد، فشار دادن کلید “h” مکاننما یک کاراکتر را به سمت چپ حرکت میدهد.
اگر میخواهید مکاننما را یک خط به پایین حرکت دهید، کلید “j” را فشار میدهید و برای حرکت آن به یک خط، باید کلید “k” را فشار دهید.
کلیدهای ناوبری اصلی در Vim، کلیدهای l، k، j و h هستند.
کلیدهای بعدی که بیشترین کاربرد را دارند w، b، e هستند.
- با فشار دادن کلید ‘w’ مکاننما را به سمت کلمه بعدی حرکت میدهد. اگر این حرف در ابتدای یک کلمه باشد، به سمت ابتدای کلمه بعدی حرکت میکند.
- فشار دادن کلید ‘b’ مکاننما را به ابتدای کلمه در سمت چپ حرکت میدهد.
- و کلید “e” مکاننما را به انتهای کلمه در سمت راست حرکت میدهد.
شما حتی میتوانید اعداد را با این کلیدها مخلوط کنید. به عنوان مثال، فشار دادن “6w” مکاننما را 6 کلمه به جلو حرکت میدهد.
نانو
نانو یک رابط کاربری ساده است که اطلاعات مهم را به شما در پایین پنجره نمایش میدهد.
برای انجام کارهای اولیه، نیازی نیست به صفحه تنظیمات دستی مراجعه کنید. به همین دلیل است که نانو در مقایسه با Vim کاربرپسندتر است.
هنگام کار با نانو از اصطلاحات قدیمی “Write Out” ، “Where Is” به جای “Save” و “Find” استفاده میشود که البته چیز مهمی نیست.
عادت کردن به رابط کاربری نانو آسان است اما مشابه Notepad یا Gedit (برنامههای GUI) نیست.
به عنوان مثال، در اکثر ادیتورهای مدرن ترکیب کلید برای انجام عملیات کات یا برش معمولا “Ctrl+X” است، اما در نانو، “Ctrl+K” است.
همچنین میتوان از ترکیبات کلیدی مثل Ctrl+F (برای حرکت مکاننما به جلو)، Ctrl+B (حرکت به عقب) هم استفاده مرد. برخی از میانبرهای دیگر این ادیتور عبارتند از:
- Ctrl+X برای خروج
- Ctrl+O برای نوشتن یا ذخیره
- Alt+U برای برگرداندن یا آندو کردن آخرین عمل
- Ctrl+← یک کلمه به عقب
- Ctrl+→ یک کلمه به جلو
به طور کلی، نانو یک ویرایشگر ابتدایی است که برای ویرایش گهگاهی فایل به درد میخورد.
منحنی یادگیری ادیتور نانو و Vim
با توجه به تمام چیزهایی که گفته شد، شما باید متوجه شده باشید که Vim با آن ویرایشگر متن سنتی که شما به آن عادت دارید، فرق دارد.
به همین دلیل است که مراحل اولیه یادگیری کار با Vim میتواند یادگیری سخت به نظر برسد.
با این حال، برای کاربران حرفهای، قابلیتهای پیشرفتهای مثل استفاده از ماکروها، تکمیل خودکار و دیگران مهم است و میتواند در وقتشان صرفهجویی کند.
بنابراین، اگر شما یک برنامهنویس هستید یا هر چند وقت یک بار فایلهای متعددی را ویرایش میکنید، یادگیری Vim در دوره لینوکس میتواند برایتان کارآمدتر باشد.
از سوی دیگر، نانو منحنی یادگیری سادهای دارد و برای افرادی که با ادیتورهای متن مبتنی بر GUI مثل Gedit یا Notepad کار کردهاند، آشناتر باشد.
جمعبندی
Vim و Nano هر دو ویرایشگرهای متن مبتنی بر ترمینال هستند. اما از نظر رابط کاربری و نحوه استفاده خیلی با هم فرق دارند.
Vim انعطافپذیرتر است و میتواند با روندهای مختلف کاری سازگار شود، به شرط اینکه شما به نحوه کار با آن عادت کنید.
در مقابل، کار با نانو سادهتر است و میتواند به شما در ویرایش هر چیزی که میخواهید کمک کند.
اگر هنوز مطمئن نیستید از کدام ادیتور استفاده کنید، توصیه میکنم اول از نانو استفاده کنید و اگر فکر میکنید که باید کارها را سریعتر انجام دهید و امکانات بیشتری میخواهید، بهتر است به سراغ Vim بروید.
سوالات متداول
در این بخش به چند نمونه از سوالاتی که ممکن است در مورد این دو ادیتور برایتان به وجود آمده باشد، پاسخ خواهیم داد.
Vim بهتر از نانو است؟
از لحاظ فنی، بله. اما اگر برای انجام کارهای ساده با این دایتور کار میکنید، ممکن است کمی استفاده از آن برایتان پیچیده باشد.
آیا برنامهنویسان از Vim استفاده میکنند؟
بله. مدیران سیستم و برنامهنویسان، Vim را برای قابلیتهای پیشرفته آن دوست دارند و مسلما از آن استفاده میکنند.
آیا نانو محبوبتر از Vim است؟
مسلما بله. Nano یک ویرایشگر مبتنی بر ترمینال است که اکثر کاربران از آن استفاده میکنند.
