بهترین ابزارهای مانیتورینگ و بررسی تفاوت‌های آن‌ها

ابزارهای مانیتورینگ شبکه (Network Monitoring Tools) ابزارهایی هستند که برای نظارت، اندازه‌گیری و مدیریت شبکه‌های کامپیوتری و دستگاه‌های متصل به آن‌ها استفاده می‌شوند. بهترین ابزارهای مانیتورینگ به مدیران شبکه اجازه می‌دهند تا وضعیت عملکرد شبکه را پیگیری کنند، مشکلات را تشخیص دهند، عیب‌یابی انجام دهند، عملکرد را بهبود بخشند و مشکلات آتی را پیش‌بینی نمایند. همان‌طور که از تعریف علمی این ابزارهای برمی‌آید، ابزارهای مانیتورینگ جزو لاینفک سرورها هستند و بدون وجود آن‌ها عملاً هیچ نظارتی بر عملکرد آن‌ها وجود نخواهد داشت. ما در این مطلب از آموزشگاه کندو تلاش داریم تعدادی از نرم‌افزارهای بسیار کاربردی که جهت انجام فرایند مانیتورینگ طراحی شده‌اند معرفی نماییم.

معرفی ویژگی‌های بهترین ابزارهای مانیتورینگ

بدیهی است که قبل از بررسی بهترین ابزارهای مانیتورینگ، تعدادی از ویژگی‌هایی که یک ابزار ایده‌آل باید داشته باشد را با هم بررسی کنیم. شناخت این ویژگی‌ها ممکن است که تصمیم‌گیری را برای شما تسهیل نماید:

وجود امکان نظارت چندمنظوره یا Multi-Vendor Support

 این ابزارها باید قادر به نظارت بر تجهیزات شبکه از تأمین‌کنندگان مختلف باشند تا شما بتوانید تمام تجهیزات شبکه خود را تحت نظر داشته باشید. به عبارتی ابزارهای مانیتورینگ نباید تنها محصولات نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری یک برند را مورد بررسی قرار دهند.

وجود رابط کاربری ساده و کاربرپسند

کار با ابزارهای مانیتورینگ باید برای مدیران شبکه و کاربران نهایی ساده و قابل درک باشند. رابط کاربری باید کاربرپسند طراحی شود و اطلاعاتی را به صورت قابل فهم نمایش دهد. بدیهی است که دادن گزارشی که ملموس نباشد و نتواند چیزی به بیننده اضافه کند، ارزش علمی نخواهد داشت.

وجود امکان تصویرسازی داده‌ یا Data Visualization

 قابلیت تصویرسازی داده‌ها به وسیله نمودارها، نمودارهای زمانی (Time Series Charts)، نقشه‌ها و دیگر ابزارهای بصری برای نمایش اطلاعات مانیتورینگ از اهمیت بسیاری برخوردار است. این ابزار به مدیران اجازه می‌دهد که بتوانند درک بهتری از مشکلات داشته باشند.

طراحی اعلان‌ها و هشدارها یا Alerts and Notifications

قابلیت تنظیم هشدارها و اعلان‌ها برای اطلاع‌رسانی به مدیران در صورت بروز مشکلات یا تغییرات ناگهانی در شبکه بسیار حیاتی بوده و از ویژگی‌های بهترین ابزارهای مانیتورینگ است.

قابلیت گزارش دهی یا Reporting Capabilities

به صورت کلی نصب نرم‌افزارهای مانیتورینگ با هدف تهیه گزارش و تجزیه و تحلیل انجام می‌گیرد. امکان تولید گزارش‌های مختلف برای نمایش و تجزیه و تحلیل داده‌های مانیتورینگ از جمله مهم‌ترین ویژگی‌های یک نرم‌افزار مانیتورینگ است.

پشتیبانی از پروتکل‌ها و تکنولوژی‌های متنوع

 این ابزارها باید قابلیت نظارت بر انواع مختلف پروتکل‌ها (مانند SNMP، ICMP، NetFlow و …) و تکنولوژی‌های مختلف شبکه (مانند IPv4 و IPv6) را داشته باشند.

قابلیت انعطاف‌پذیری یا Scalability

در همه انواع کسب و کارها، رشد و توسعه کاری از اهداف مهم سازمان به شمار می‌رود. بدیهی است که ممکن است روزی امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری سازمان پیشرفت نماید و از این رو ابزار مانیتورینگ باید قابلیت افزایش مقیاس را داشته باشند تا با تغییرات در اندازه و پیچیدگی شبکه تطبیق یابد.

سطح امنیتی بالا

این ابزارها باید برای حفظ امنیت داده‌های مانیتورینگ و دسترسی به آن‌ها قابلیت‌های لازم را داشته باشد. امنیت شبکه و زیرساخت‌های فناوری اطلاعات در سازمان‌ها، بسیار مهم هستند و در صورتی که باگ‌های نرم‌افزار مانیتورینگ امنیت شبکه را به خطر بی اندازد، ممکن است سازمان دچار مشکلات غیر قابل جبران شود.

پشتیبانی و به‌روزرسانی مداوم

بهترین ابزارهای مانیتورینگ شبکه توسط توسعه‌دهندگان معتبر پشتیبانی و به‌روزرسانی می‌شوند تا با تغییرات فناوری و مشکلات امنیتی جدید سازگار باشند. وجود پشتیبانی در روزهای اول استفاده، مزایای زیادی به همراه خواهد داشت.

معرفی بهترین ابزارهای طراحی شده برای مانیتورینگ شبکه

حال که با ویژگی‌های بهتری ابزارهای مانیتورینگ آشنا شدید به راحتی می‌توانید از میان تعداد بسیار زیادی از ابزارهای مانیتورینگ بهترین را انتخاب نمایید. در ادامه تعدادی از بهترین ابزارهایی که در دنیا کارایی زیادی دارند و پرطرفدار هستند را معرفی می‌نماییم:

نرم‌افزار مانیتورینگ شبکه PRTG

PRTG یک ابزار محبوب و کارآمد برای مانیتورینگ شبکه‌ و دستگاه‌های مختلف است. این نرم‌افزار دارای ویژگی‌های متعددی برای نظارت بر شبکه و انجام عملیات مانیتورینگ متنوع است و به همین دلیل در بین بهترین ابزارهای مانیتورینگ قرار دارد. از جمله مزیت‌های این ابزار به موارد زیر باید اشاره داشت:

• PRTG قابلیت نظارت بر انواع مختلف دستگاه‌ها و تجهیزات شبکه از تأمین‌کنندگان مختلف را دارد. از جمله روترها، سوئیچ‌ها، سرورها و دستگاه‌های شبکه متنوع.
• این ابزار پروتکل‌های مختلفی مانند SNMP، WMI، SSH، HTTP و غیره را پشتیبانی می‌کند تا بتواند از دستگاه‌ها و سرویس‌ها، اطلاعات جمع‌آوری کند.
• PRTG اطلاعات مانیتورینگ را با استفاده از نمودارها، گراف‌ها و نمودارهای زمانی به صورت بصری نمایش می‌دهد. به این شکل کاربران می‌توانند به راحتی اطلاعات را تجزیه و تحلیل کنند.
• این ابزار امکان تنظیم هشدارها و اعلان‌های تعریف شده برای وقوع رویدادهای خاص را دارد.
• PRTG می‌تواند ترافیک شبکه را مانیتور کند و مشکلاتی مانند تأخیر و افت کیفیت خدمات را تشخیص دهد.
• این نرم‌افزار به کمک پروتکل‌های ارتباطی WMI، SNMP و NetFlow قدرت مانیتورینگ بالایی را ارائه می‌دهد.
• PRTG امکان تولید گزارش‌های متنوعی را فراهم می‌کند که به کمک آن‌ها می‌توانید عملکرد شبکه را تجزیه و تحلیل کرده و گزارش‌های سفارشی تولید کنید.
• این ابزار از امنیت داده‌ها و دسترسی به آن‌ها مراقبت می‌کند تا اطلاعات حساس شما محافظت شود.
• در این ابزار می‌توانید تعداد دستگاه‌ها و سرویس‌های مانیتور شده را به تعداد مورد نیاز افزایش دهید.

معایب نام برده شده برای این ابزار نیز شامل موارد زیر است:

• هزینه‌های این نرم‌افزار اغلب بر اساس تعداد دستگاه‌هایی که برای نظارت استفاده می‌شود، محاسبه می‌شود. از این رو برای شبکه‌های بزرگ، هزینه ممکن است بالا برود.
• اگر نیاز به پشتیبانی از تکنولوژی‌های خاصی دارید که توسط PRTG پشتیبانی نمی‌شوند، ممکن است نتوانید از این نرم‌افزار استفاده کنید.
• ممکن است برای کاربران تازه‌کار و بدون تجربه، پیکربندی ابزار PRTG به نظر پیچیده بیاید و نیاز به آموزش داشته باشد.

ابزار مانیتورینگ شبکه SolarWinds

نرم‌افزار مانیتورینگ شبکه SolarWinds یکی از بهترین ابزارهای مانیتورینگ و مدیریت شبکه است که امکانات بسیار زیادی را به کاربران خود ارائه می‌دهد؛ اما در دسامبر 2020، به خاطر یک حمله سایبری جدی به سرویس‌هایش مورد تخریب قرار گرفت. این حادثه نقاط ضعف امنیتی در نرم‌افزارهای این شرکت را نمایان کرد. با این حال از آن تاریخ تاکنون مشکل دیگری برای استفاده‌کنندگان از این ابزار بروز نداده است. از جمله مزایای استفاده از این ابزار به موارد زیر باید اشاره داشت:

• به عنوان یک پلتفرم جامع مانیتورینگ شبکه شناخته می‌شود و از انواع مختلف دستگاه‌ها، سرویس‌ها و تکنولوژی‌ها پشتیبانی می‌کند.
• دارای ابزارهای قدرتمندی برای تصویرسازی داده‌های مانیتورینگ است که به کاربران کمک می‌کند تا به راحتی اطلاعات را تجزیه و تحلیل کنند و مشکلات را تشخیص دهند.
• دارای قابلیت طراحی اعلان‌ها و هشدارها است.
• ابزارهای گزارش‌دهی قدرتمندی ارائه می‌دهد که به شما امکان می‌دهد گزارش‌های مختلفی از عملکرد شبکه تولید کنید و آن‌ها را به اشخاص مختلف ارسال کنید.
• امکان مدیریت مرکزی برای شبکه‌های بزرگ را فراهم می‌کند و از ادغام با سایر ابزارهای مدیریتی مانند ServiceNow و Microsoft Teams پشتیبانی می‌کند.
• این قابلیت را دارد که از SNMP،‌WMI،ICMP و … پشتیبانی نماید تا به کمک آن فضای دیسک، پهنای باند و سلامت سیستم را مانیتور نماید.

از جمله محدودیت‌های این ابزار:

• SolarWinds یکی از ابزارهای گران قیمت مانیتورینگ شبکه است.
• پیکربندی و استفاده از SolarWinds ممکن است پیچیده باشد و نیاز به تخصص فنی داشته باشد. این می‌تواند برای کاربران تازه‌کار دشوار باشد.
• به منابع سخت‌افزاری قابل توجهی نیاز دارد، به ویژه برای مانیتورینگ شبکه‌های بزرگ.
• پشتیبانی از انواع خاصی از دستگاه‌ها یا تکنولوژی‌ها ممکن است محدود باشد و نیاز به پیکربندی و تنظیمات اضافی داشته باشد.
• مانیتورینگ و مدیریت شبکه‌های حساس نیازمند حفظ امنیت دقیق داده‌ها است، بنابراین مطمئن شوید که SolarWinds به درستی پیکربندی شده و از لحاظ امنیتی محافظت می‌شود.

نرم‌افزار مانیتورینگ شبکه ناگیوس (Nagios)

Nagios یکی از نرم‌افزارهای معروف و از بهترین ابزارهای مانیتورینگ شبکه و منابع است که از طریق تست‌ها و پینگ‌ها از عملکرد سیستم‌ها، دستگاه‌ها و سرویس‌های شبکه اطمینان حاصل می‌کند. ویژگی‌های مثبت Nagios عبارت‌اند از:

• برای مانیتورینگ پهنای باند و فضای دیسک و فعالیت CPU جزو بهترین گزینه‌ها به شمار می‌آید.
• قابلیت نظارت روی تجهیزات و سیستم‌های مختلف را دارد. این ابزار می‌تواند با انواع تجهیزات و دستگاه‌های مختلف ارتباط برقرار کند.
• قابلیت پشتیبانی از پروتکل‌های متعددی مانند SNMP، SMTP، HTTP و غیره را دارد تا اطلاعات مورد نیاز را از دستگاه‌ها و سرویس‌های شبکه گرفته و پایش کند.
• قابلیت تصویرسازی داده‌های مانیتورینگ را از طریق نمودارها و نمودارهای زمانی ارائه می‌دهد.
• قابلیت تنظیم هشدارها و اعلان‌های تعریف شده برای رصد و اطلاع‌رسانی در صورت بروز مشکلات یا تغییرات ناگهانی در شبکه دارد.
• امکان تولید گزارش‌های مختلف از عملکرد شبکه را فراهم می‌کند که به تجزیه و تحلیل بهتر اطلاعات کمک می‌کند.
• به محافظت از اطلاعات حساس و دسترسی به آن‌ها توجه دارد و به شما اجازه می‌دهد اطلاعات امنیتی خود را مدیریت کنید.
• قابلیت ادغام با ابزارهای دیگر و سیستم‌های مدیریتی را دارد.
• قابلیت کار با ابزارهایی مانند Slack و PagerDuty را برای شما فراهم می‌کند.

از جمله نقاط ضعف این ابزار به موارد زیر باید اشاره داشت:

• پیکربندی و تنظیم Nagios معمولاً پیچیده و زمان‌بر است. نیاز به تجربه فنی و آشنایی با زبان مربوطه (مانند Nagios Core Configuration Language) دارد.
• نصب و مدیریت Nagios به ویژه برای مانیتورینگ شبکه‌های بزرگ نیاز به سرورهای پرقدرت و منابع سخت‌افزاری قوی دارد.
• در مقایسه با برخی ابزارهای دیگر مانیتورینگ شبکه، Nagios ممکن است پشتیبانی محدودتری از برخی تکنولوژی‌ها و دستگاه‌ها داشته باشد.
• مدیریت تغییرات در Nagios ممکن است مشکل باشد و نیاز به مدیریت دقیق تغییرات در تنظیمات داشته باشد.

نرم‌افزار مانیتورینگ شبکه OpManager

OpManager یک بهترین ابزارهای مانیتورینگ شبکه و مدیریت منابع شبکه است که توسط شرکت ManageEngine توسعه داده شده است. این نرم‌افزار دارای ویژگی‌های متنوعی برای نظارت و مدیریت شبکه‌ها و دستگاه‌های مختلف است و از رویکرد مبتنی بر وب برای ارائه گزارشان خود استفاده می‌کند این ابزار نیز مانند ابزارهایی که در بالا نام برده شد توانایی مانیتورینگ روی پهنای باند و فضای دیسک و فعالیت CPU را دارد. از جمله ویژگی‌های مثبت این ابزار می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:

• از تجهیزات و دستگاه‌های مختلف از تأمین‌کنندگان مختلف پشتیبانی می‌کند.
• دارای ابزارهای تصویرسازی قوی برای نمایش داده‌های مانیتورینگ به صورت نمودارها و نمودارهای زمانی است.
• امکان تنظیم اعلان‌ها و هشدارها را به کاربران می‌دهد.
• امکان تولید گزارش‌های مفصل اما ساده از عملکرد شبکه را فراهم می‌کند.
• OpManager به محافظت از اطلاعات حساس و دسترسی به آن‌ها توجه دارد و از رویکرد امنیتی معتبر استفاده می‌کند.
• قابلیت ادغام با ابزارها و سیستم‌های دیگر مانند ServiceNow و JIRA را دارد.
• قابلیت مانیتورینگ و مدیریت پردازنده‌ها، حافظه‌ها و منابع سیستمی را دارد تا عملکرد سرورها و دستگاه‌ها را به صورت مداوم نظارت کند.

از جمله مشکلاتی که ممکن است در استفاده از این ابزار مواجه شوید:

• پیکربندی و تنظیم OpManager ممکن است پیچیده باشد و نیاز به تجربه فنی داشته باشد.
• هزینه‌ی نصب، مالکیت و مدیریت آن ممکن است برای سازمان‌های کوچک و متوسط زیاد ​​باشد.
• نصب و مدیریت OpManager به خصوص در شبکه‌های وسیع نیاز به سرورهای پرقدرت و منابع سخت‌افزاری قوی خواهد داشت.

ابزار تحلیلگر جریان شبکه یا NetFlow Analyzer

ابزار تحلیلگر جریان شبکه (NetFlow Analyzer) یک ابزار مهم برای مانیتورینگ و تحلیل ترافیک شبکه است. این ابزار به شما امکان می‌دهد ترافیک شبکه را نظارت کرده، مشکلات شبکه را جمع‌آوری کرده و تجزیه و تحلیل کنید.

ویژگی‌های مهم ابزار تحلیلگر جریان شبکه که آن را در رده بهترین ابزارهای مانیتورینگ قرار می‌دهد، شامل موارد زیر است:

• قابلیت جمع‌آوری داده‌های جریان شبکه مانند NetFlow، IPFIX، sFlow و دیگر پروتکل‌های مشابه را دارد.
• از قابلیت نمایش زنجیره وقایع (Event Chaining) پشتیبانی می‌کند. این ابزار به شما کمک می‌کند تا در زمان بروز هر خطا یا مشکل، علت و منبع آن را بیابید.
• تصویرسازی داده‌ها و تجزیه و تحلیل‌ها در آن در سطح بالا انجام می‌گیرد.
• این ابزار دارای قابلیت تولید گزارش‌های متنوعی از عملکرد شبکه و ترافیک است. این گزارش‌ها می‌توانند اطلاعاتی مانند وضعیت ترافیک شبکه، پهنای باند استفاده‌شده، پروتکل‌های استفاده شده، دستگاه‌های منتقل کننده و مقصد، نوع و تعداد ترافیک در هر پورت شبکه را در اختیار شما قرار دهند.
• این ابزار به شما امکان می‌دهد عملکرد شبکه را به صورت زمان‌بندی و به صورت پیوسته نظارت کنید.
• هشدارها و اعلان‌های این ابزار می‌توانند به شما در تشخیص مشکلات و وقوع تغییرات ناگهانی کمک کنند.
• به شما امکان مانیتورینگ و تشخیص تهدیدها و حملات امنیتی در شبکه را می‌دهد و به شما این امکان را می‌دهد تا به ترافیک مشکوک توجه کنید.
• قابلیت ادغام با ابزارها و سیستم‌های دیگر نظیر ServiceNow و JIRA را دارد.

از جمله نقاط ضعف این ابزار نیز به موارد زیر باید اشاره داشت:

• NetFlow Analyzer یک نرم‌افزار تجاری و پولی است.
• نیاز به سرورهای پرقدرت و منابع سخت‌افزاری قوی دارد.
• تنظیم و پیکربندی NetFlow Analyzer به عنوان یک ابزار پیچیده شناخته می‌شود و نیاز به تجربه فنی دارد.
• استفاده از NetFlow Analyzer نیازمند تنظیم و انتخاب مناسب پروتکل NetFlow برای دستگاه‌های شبکه است. انتخاب نادرست پروتکل ممکن است باعث کاهش دقت تحلیل ترافیک شود.
• متوقف شدن پشتیبانی از طرف توسعه‌دهندگان به معنای از دست دادن امکانات جدید و به‌روزرسانی‌های امنیتی خواهد بود.

ابزار دیتاداگ (Datadog)

Datadog یکی از ابزارهای معروف مانیتورینگ و تحلیل عملکرد سیستم‌ها و برنامه‌های نرم‌افزاری است. این ابزار به شما امکان می‌دهد تا متریک‌ها، لاگ‌ها و داده‌های عملکردی دیگر را در زمان واقعی مانیتور و تحلیل کنید. از ویژگی‌های شایان ذکر این ابزار به موارد زیر باید اشاره داشت:

• امکان مانیتورینگ چندلایه سیستم‌ها و برنامه‌های شما را فراهم می‌کند. شما می‌توانید متریک‌های زیرساختی، سیستم‌عامل، سرورها، کانتینرها، میکروسرویس‌ها و برنامه‌های نرم‌افزاری خود را مانیتور کنید.
• به شما امکان می‌دهد تا داده‌های عملکردی برنامه‌ها و سیستم‌های شما را تحلیل کنید. شما می‌توانید تراکنش‌ها، زمان پاسخ سرویس‌ها و پیشرفت عملکرد برنامه‌ها را بررسی کنید.
• دارای ابزار گزارش‌دهی قوی است که به شما امکان می‌دهد گزارش‌های مختلفی از عملکرد سیستم‌ها و برنامه‌های خود تولید کنید. این گزارش‌ها می‌توانند اطلاعاتی مانند ترافیک شبکه، مصرف منابع سرور و پیشرفت پروژه‌ها را نشان دهند.
• به شما امکان می‌دهد تا هشدارها و اعلان‌های تعریف شده برای موارد خاصی از عملکرد سیستم‌ها را دریافت کنید.
• Datadog قابلیت جمع‌آوری و نمایش متریک‌های مختلف را دارد، از جمله متریک‌های زیرساختی مانند CPU و حافظه، متریک‌های شبکه، متریک‌های سفارشی تعریف شده توسط کاربران و غیره.
• به شما امکان می‌دهد که مانیتورینگ و مدیریت کانتینرها (مانند Docker و Kubernetes) را به راحتی انجام دهید و ارتقاء پذیری برنامه‌های کانتینری را مدیریت کنید.
• امکان ادغام با ابزارهای دیگر را دارد، از جمله ابزارهای ابری (مثل AWS و Azure)، ابزارهای مدیریت کانتینر (مثل Docker و Kubernetes)، ابزارهای مانیتورینگ لاگ (مثل Logstash و Fluentd) و ابزارهای مدیریت تغییرات و این موضوع آن را در لیست بهترین ابزارهای مانیتورینگ قرار می‌دهد.
• Datadog به محافظت از داده‌های شما توجه دارد و امکان اعمال سیاست‌های امنیت شبکه و کنترل دسترسی به داده‌ها را دارد. برای تضمین امنیت از رمزنگاری دوطرفه و مدیریت دسترسی و مانیتورینگ لاگ‌ها و ترافیک داده استفاده می‌کند.
• این ابزار از اپلیکیشن‌های متعددی مانند Java، Python، Ruby، PHP و دیگر زبان‌ها و فریمورک‌های برنامه‌نویسی پشتیبانی می‌کند.

از جمله محدودیت‌های این ابزار به موارد زیر باید اشاره داشت:

• یکی از اصلی‌ترین نقاط ضعف Datadog هزینه‌ بالای استفاده از آن است.
• نیاز به تنظیم صحیح و آموزش برای بهره‌برداری بهینه از این ابزار و تفسیر دقیق اطلاعات جمع‌آوری شده دارد.
• ممکن است از پشتیبانی کامل از برخی فناوری‌ها و زبان‌های برنامه‌نویسی عقب باشد.
• بزرگ ‌شدن شبکه ممکن است پیچیدگی ابزار را افزایش دهد.
• تحلیل لاگ‌ها در Datadog نسبت به ابزارهای مخصوص تحلیل لاگ مانند ELK Stack (Elasticsearch, Logstash, Kibana) محدودتر است.
• برای ایجاد گزارش‌های سفارشی و پیچیده، Datadog نیازمند توانمندی‌ها و پلتفرم‌های جانبی است که ممکن است نیاز به توسعه و تنظیمات اضافی داشته باشد.

کلام آخر

در این مقاله به معرفی تعدادی از بهترین ابزارهای مانیتورینگ پرداختیم و نقاط قوت و ضعف آن‌ها را بررسی کردیم. به عنوان یک مدیر شبکه این شما هستید که با بررسی وضعیت شبکه و سخت‌افزار و نرم‌افزارهای در دسترس و مورد نیاز می‌توانید بهترین گزینه را در بین این گزینه‌ها انتخاب کرده و نصب نمایید.